گروه محصولات
شربت تزئینی طعم دار راهنمای تخصصی انتخاب کنتاکتور برای کاربردهای مختلف
انتخاب نادرست کنتاکتور می تواند به افزایش استهلاک، عملکرد نامطمئن مدار و حتی آسیب به تجهیزات منجر شود. بنابراین، صرفا توجه به توان مصرفی برای تعیین کنتاکتور کافی نیست. نوع بار، جریان نامی، رده کاری، ولتاژ مدار فرمان، تعداد دفعات قطع و وصل و شرایط بهره برداری از موارد مهم در تعیین ظرفیت کنتاکتور هستند. برای موتور های الکتریکی، بار های مقاومتی، تجهیزات روشنایی، کولر گازی، ترانسفورماتور جوشکاری و مدار های ستاره مثلث، معیار های انتخاب و نحوه محاسبه ظرفیت یکسان نیست و باید متناسب با ماهیت بار تعیین شود.
انتخاب کنتاکتور مناسب برای موتور
برای انتخاب کنتاکتور مناسب موتور، جریان نامی درج شده روی پلاک موتور را مبنا قرار دهید و انتخاب را فقط بر اساس توان موتور به کیلووات انجام ندهید. برای موتورهایی با کاربرد معمولی مانند پمپ، فن، نوار نقاله و کمپرسور، کنتاکتور با رده کاری AC-3 گزینه مناسبی است، اما برای جرثقیل، ترمز معکوس، چپ گرد و راست گرد سریع یا قطع و وصل مکرر بهتر است از AC-4 استفاده کنید که معمولا یک سایز بزرگتر انتخاب می شود.
اگر موتور شما ۳ فاز با ولتاژ ۳۸۰ ولت است، علاوه بر مشخصات موتور، ولتاژ مدار فرمان را هم بررسی کنید؛ زیرا بوبین کنتاکتور بایستی با ولتاژ ۲۲۰ ولت، ۲۴ ولت DC یا ۱۱۰ ولت مدار فرمان مطابقت داشته باشد. برای حفاظت کامل تر موتور نیز کنتاکتور را همراه با بیمتال یا کلید حرارتی متناسب با جریان نامی موتور انتخاب کنید.
فرمول تعیین کنتاکتور مناسب موتور
برای انتخاب کنتاکتور مناسب موتور باید به صورت زیر عمل کنید:
- اطلاعات پلاک موتور را بررسی کنید و توان نامی آن را به دست آورید. توان ممکن است با واحد kW یا HP درج شده باشد؛ بنابراین اگر توان با HP اعلام شده است، آن را با فرمول P(W) = HP × ۷۴۶ و اگر با kW نوشته شده، با فرمول P(W) = kW × ۱۰۰۰ به W تبدیل کنید.
- سپس در موتور سه فاز، جریان نامی را از رابطه I = P / (√3 × V × η × PF) محاسبه کنید؛ در این رابطه V معمولا ۳۸۰ یا ۴۰۰ ولت، PF حدود ۰.۸ و η حدود ۰.۸ تا ۰.۹ در نظر گرفته می شود.
- بعد از محاسبه جریان، باید رده کاری کنتاکتور را متناسب با نوع استفاده انتخاب کنید. برای موتور های قفس سنجابی که در شرایط عادی راه اندازی و قطع می شوند، رده AC-3 گزینه استاندارد است، اما برای کاربرد هایی مثل اینچینگ، قطع و وصل مکرر زیر بار یا چپ گرد-راست گرد سریع، باید AC-4 را در نظر بگیرید.
- در مرحله بعد، ولتاژ بوبین و تعداد کنتاکت های کمکی را بر اساس مدار فرمان تعیین کنید؛ ولتاژ های رایج بوبین شامل ۲۲۰V AC، ۲۴V DC برای اتصال به PLC و ۱۱۰V AC هستند و انتخاب آن به مدار فرمان مربوط است (نه توان موتور).
نمونه محاسبه جریان موتور و تعیین کنتاکتور مناسب موتور
یک موتور ۳ فاز ۵ اسب با ولتاژ ۳۸۰ ولت را در نظر بگیرید که ابتدا توان آن را با تبدیل ۵ × ۷۴۶، برابر با ۳۷۳۰ وات محاسبه می کنیم. سپس با در نظر گرفتن ضریب قدرت حدود ۰.۸، جریان موتور حدود ۷.۱ آمپر به دست می آید. در نتیجه می توان گفت که برای داشتن حاشیه اطمینان مناسب و افزایش طول عمر کنتاکتور، کنتاکتوری با توان بیشتر از ۳.۷ کیلووات و جریان نامی بیش از ۷ آمپر انتخاب مناسبی برای این موتور است.
جدول انتخاب کنتاکتور موتور ۳ فاز
| توان موتور (kW) | توان موتور (HP) | جریان تقریبی موتور (Amps) | جریان کنتاکتور پیشنهادی (A) |
| 2.5 | 3 | 4.8 | 9 |
| 4 | 5 | 7.1 | 12 |
| 5.5 | 7.5 | 11.2 | 18 |
| 7.5 | 10 | 16 | 18 |
| 11 | 15 | 20.8 | 32 |
| 15 | 20 | 28 | 40 |
| 18.5 | 25 | 34 | 50 |
| 22.5 | 30 | 40 | 50 |
| 30 | 40 | 53 | 80 |
| 37.5 | 50 | 65 | 95 |
| 55 | 75 | 96 | 140 |
انتخاب کنتاکتور AC مناسب برای هیتر الکتریکی
برای انتخاب کنتاکتور AC مناسب هیتر الکتریکی، باید به نوع بار و میزان جریان آن توجه کنید؛ هیتر ها در تجهیزاتی مانند کوره مقاومتی، بخاری و سیستم های تنظیم دما معمولا بار هایی با نوسان جریان بسیار کم هستند. به همین دلیل، کنتاکتور با رده کاری AC-۱ گزینه مناسبی برای این کاربرد محسوب می شود. هنگام خرید، مهم ترین معیار بررسی شما باید جریان بار باشد و بهتر است جریان نامی کنتاکتور حدود ۱.۲ برابر جریان نامی هیتر باشد. البته این حاشیه ایمنی در تعیین رده های کنتاکتور بر اساس استاندارد های IEC نیز در نظر گرفته شده است.
محاسبه کنتاکتور مناسب برای کوره مقاومتی ۳ فاز
فرض می کنیم برای کنترل یک کوره مقاومتی ۳ فاز با ولتاژ ۳۸۰ ولت و توان ۱۵ کیلووات به کنتاکتور نیاز داریم. ابتدا جریان نامی هر فاز را از رابطه زیر به دست می آوریم؛
Iₐ = Pₙ / (√۳ × U)
در این رابطه، Iₐ جریان هر خط، Pₙ توان کل و U ولتاژ بین دو خط است که در این مثال ۳۸۰ ولت در نظر گرفته شده است. با جای گذاری توان ۱۵ کیلووات و ولتاژ ۳۸۰ ولت، جریان بار حدود ۲۲.۷ آمپر می شود.
برای در نظر گرفتن حاشیه ۱.۲ برابری، جریان به دست آمده را باید در این ضریب ضرب کنیم؛ بنابراین ۲۲.۷ × ۱.۲ = ۲۷.۲ آمپر خواهد بود. در نتیجه، کنتاکتور مورد استفاده برای این هیتر بایستی در کلاس AC-1 و با جریان نامی بیشتر از ۲۷.۲ آمپر انتخاب شود. با توجه به این مقدار، کنتاکتور ۳۲ آمپر زیمنس می تواند برای کنترل این کوره مقاومتی انتخاب مناسبی باشد.
انتخاب کنتاکتور مناسب برای تجهیزات روشنایی
برای انتخاب کنتاکتور تجهیزات روشنایی باید جریان نامی (Ie) و مدت زمان راه اندازی تجهیز را در نظر بگیرید. اگر راه اندازی در مدت کوتاهی انجام می شود، جریان نامی کنتاکتور را حدود ۱.۱ برابر جریان نامی تجهیز روشنایی انتخاب کنید تا کنتاکتور ظرفیت کافی برای تحمل جریان را داشته باشد.
در تجهیزاتی که راه اندازی کمی طولانی تر است و ضریب توان پایین تری دارند، جریان عبوری از کنتاکتور از جریان کاری تجهیز بیشتر می باشد و باید این افزایش جریان را در انتخاب لحاظ کنید. برای کنترل این نوع بارها از کنتاکتورهای کلاس AC-5a و AC-5b استفاده می شود.
جدول انتخاب کنتاکتور تجهیزات روشنایی
Ie: جریان نامی تجهیزات روشنایی
Ith: جریان حرارتی (نامی) کنتاکتور
| تجهیزات روشنایی | جریان راه اندازی | ضریب توان | زمان راه اندازی (ثانیه) | فرمول محاسبه جریان کنتاکتور |
| لامپ رشته ای | ۱۵ × Ie | 1 | - | Ith ≥ ۱٫۱ × Ie |
| لامپ هیبریدی | ۱٫۳ × Ie | 1 | 3 | Ith ≥ ۱٫۱ × ۱٫۳ × Ie |
| لامپ فلورسنت | ۲٫۱ × Ie | ۰٫۶ – ۰٫۴ | - | Ith ≥ ۱٫۱ × Ie |
| لامپ جیوه فشار بالا | ۱٫۴ × Ie | ۰٫۶ – ۰٫۴ | ۵ – ۳ | Ith ≥ ۱٫۱ × ۱٫۴ × Ie |
| لامپ ید فشار بالا | ۱٫۴ × Ie | ۰٫۵ – ۰٫۴ | ۱۰ – ۵ | Ith ≥ ۱٫۱ × ۱٫۴ × Ie |
مثال محاسبه جریان حرارتی کنتاکتور برای لامپ جیوه فشار بالا:
برای لامپ جیوه ای فشار بالا با ضریب توان ۰.۴ تا ۰.۶ و زمان راه اندازی ۳ تا ۵ ثانیه، جریان حرارتی مورد نیاز از رابطه زیر به دست می آوریم:
Ith ≥ ۱.۱ × ۱.۴ × Ie = ۳۰.۸ آمپر
بنابراین، کنتاکتور انتخابی باید جریان نامی حداقل ۳۲ آمپر داشته باشد.
انتخاب کنتاکتور مناسب برای کولر گازی
برای انتخاب کنتاکتور مناسب کولر گازی، باید آمپر مصرفی، ولتاژ بوبین و تک فاز یا ۳ فاز بودن دستگاه را بررسی و کنتاکتوری متناسب با این مشخصات انتخاب نمایید. همچنین مدل و کاربرد کولر، شرایط محیطی و ابعاد فضای داخل یونیت خارجی را در نظر بگیرید تا کنتاکتور از نظر عملکرد و نصب با دستگاه سازگار باشد.
| ظرفیت کولر گازی (BTU) | آمپر مصرفی تقریبی | کنتاکتور پیشنهادی (AC-3) |
| ۹۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ | ۷ تا ۱۰ آمپر | ۲۵ A (یا ۱۸ آمپر) |
| ۱۸۰۰۰ تا ۲۴۰۰۰ | ۱۲ تا ۱۸ آمپر | ۳۲ A (یا ۲۵ آمپر) |
| ۳۰۰۰۰ | ۱۸ تا ۲۲ آمپر | ۳۲ یا ۴۰ A |
| ۳۶۰۰۰ | ۲۲ تا ۲۸ آمپر | ۴۰ یا ۵۰ A |
| ۴۸۰۰۰ تا ۶۰۰۰۰ | ۲۸ تا ۴۰ آمپر | ۵۰ یا ۶۵ A |
انتخاب کنتاکتور برای ترانسفورماتور جوشکاری
برای انتخاب کنتاکتور مناسب ترانسفورماتور جوشکاری، توان و جریان نامی ترانس را حتما بررسی کنید. از آنجا که اتصال الکترود می تواند در سمت ثانویه ترانس جریان بسیار زیادی ایجاد کند و این افزایش جریان به سیم پیچ اولیه نیز منتقل می شود، توانایی کنتاکتور در تحمل شرایط اتصال کوتاه اهمیت زیادی دارد.
اگر تعداد عملیات جوشکاری زیاد یا فرکانس قطع و وصل بالا است، سرعت عملکرد و طول عمر کنتاکتور را نیز در نظر بگیرید. برای این نوع بار، رده کاری AC-6a مناسب است و کنتاکتور های حالت جامد نیز به دلیل عملکرد سریع و دقیق می توانند گزینه مناسبی باشند.
| توان ترانسفورماتور Se (kVA) | جریان اتصال کوتاه اولیه (A) | جریان کاری در ۲۲۰ ولت (A) | جریان کاری در ۳۸۰ ولت (A) |
| 11 | 300 | 30 | 20 |
| 20 | 450 | 53 | 30 |
| 25 | 600 | 66 | 40 |
| 40 | 1050 | 105 | 70 |
| 50 | 1800 | 130 | 90 |
انتخاب کنتاکتور مناسب برای مدار ستاره مثلث
در مدار راه اندازی ستاره مثلث، به ۳ کنتاکتور شامل کنتاکتور اصلی K۱، کنتاکتور ستاره K۲ و کنتاکتور مثلث K۳ نیاز دارید. کنتاکتور های K۱ و K۳ در مسیر فازی و داخل حلقه مثلث قرار دارند، بنابراین جریان عبوری از آن ها کمتر از جریان نامی موتور است و انتخاب آن ها باید بر اساس جریان واقعی مدار انجام شود.
کنتاکتور K۲ فقط در چند ثانیه ابتدایی راه اندازی فعال می ماند و با ایجاد نقطه صفر ستاره، جریان کمتری نسبت به کنتاکتور های اصلی و مثلث تحمل می کند. بنابراین برای انتخاب دقیق، جریان نامی موتور In را مبنا قرار دهید و ظرفیت هر کنتاکتور را متناسب با نقش آن در مدار تعیین کنید.
فرمول محاسبه کنتاکتور ستاره K۲:
I ≥ ۰٫۳۳ × In
فرمول محاسبه کنتاکتور اصلی K۱ و کنتاکتور مثلث K۳:
I ≥ ۰٫۵۸ × In
| توان موتور (اسب بخار) | توان موتور (کیلووات) | جریان نامی موتور (آمپر) | کنتاکتور اصلی و مثلث (K1,K3) | کنتاکتور ستاره (K2) |
| 3 | 2.25 | 4.8 | 9 آمپر | 9 آمپر |
| 5 | 3.75 | 7.8 | 9 آمپر | 9 آمپر |
| 7.5 | 5.625 | 11.2 | 9 آمپر | 9 آمپر |
| 10 | 7.5 | 16 | 12 آمپر | 9 آمپر |
| 12.5 | 9.375 | 19 | 12 آمپر | 9 آمپر |
| 15 | 11.25 | 20.8 | 12 آمپر | 9 آمپر |
| 20 | 15 | 28 | 18 آمپر | 12 آمپر |
| 25 | 18.75 | 34 | 25 آمپر | 12 آمپر |
| 30 | 22.5 | 40 | 25 آمپر | 18 آمپر |
| 40 | 30 | 53 | 32 آمپر | 18 آمپر |
| 50 | 37.5 | 65 | 40 آمپر | 25 آمپر |
| 75 | 56.25 | 96 | 65 آمپر | 32 آمپر |
| 100 | 75 | 131 | 80 آمپر | 50 آمپر |
| 125 | 93.75 | 156 | 95 آمپر | 63 آمپر |
| 150 | 112.5 | 189 | 115 آمپر | 65 آمپر |
سخن پایانی
در انتخاب کنتاکتور، جریان واقعی بار، نوع کاربرد و رده کاری را در نظر بگیرید؛ برای موتور معمولا AC-3، برای کاربری های سنگین AC-4، برای هیتر AC-1 و برای ترانسفورماتور جوشکاری AC-6a مناسب است. همچنین جریان نامی کنتاکتور، ولتاژ بوبین و شرایط راه اندازی باید با مشخصات واقعی مدار مطابقت داشته باشد. با این روش می توانید کنتاکتوری انتخاب کنید که ظرفیت کافی برای بار داشته باشد و عملکرد مطمئن و عمر کاری مناسبی داشته باشد.
خبر بعدی
خبر قبلی
شما هم میتوانید در مورد این کالا نظر بدهید
برای ثبت نظر، لازم است ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید. نقطه نظرات و تجربه خرید خود را با دیگران در میان بگذارید و نظر خود را ثبت نمایید