معرفی اسانس و کاربردهای آن

اسانس چیست و چرا توجه بسیاری از صنایع و افراد را به خود جلب کرده است؟ آیا می دانید که همان قطره کوچک اسانس در غذا، نوشیدنی یا محصولات آرایشی چه تاثیری بر سلامت و حس و حال شما دارد؟ اسانس ها ترکیباتی غلیظ و فراراند که از بخش های مختلف گیاهان استخراج می شوند و علاوه بر عطر و طعم خاص، خواص درمانی متعددی نیز دارند. در ادامه این مطلب با شناخت انواع اسانس ها، کاربرد ها و روش های تولید آن ها می توانید انتخابی درست و آگاهانه برای مصارف خانگی یا صنعتی داشته باشید.

معرفی اسانس

اسانس چیست؟ اسانس ها ترکیباتی فرار و غلیظ هستند که از بخش های مختلف گیاهان استخراج می شوند و عمدتاً شامل متابولیت های ثانویه اند. این مواد، که اغلب از گروه ترپنوئید ها و فنیل پروپانوئید ها تشکیل شده اند، عطر و طعم مشخصی به گیاه می بخشند و به نور و اکسیژن حساس اند.

اسانس ها به خاطر ویژگی های ضد باکتریایی، ضد قارچی و ضد التهابی خود، در صنایع مختلف از جمله غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی کاربرد دارند. فرآیند استخراج آنها معمولاً با تقطیر بخار، فشار سرد یا استفاده از حلال های خاص انجام می شود و ترکیبات آن بسته به نوع گیاه و روش تولید متفاوت است. 

خواص و فواید اسانس چیست؟

اسانس ها علاوه بر عطر و طعم، خواص درمانی متعددی دارند. آن ها می توانند ضد باکتری، ضد قارچ و ضد التهاب باشند و به تسکین درد، کاهش تورم و بهبود مشکلات گوارشی کمک کنند. برخی اسانس ها مثل نعناع و زنجبیل دارای اثر ضد درد هستند و به آرامش سیستم عصبی و کاهش میگرن کمک می کنند.

همچنین اسانس ها در بهبود خلق و خو، کاهش استرس و تعادل هورمون ها نقش دارند و مراقبت پوست و مو را تقویت می کنند. استفاده از اسانس‌ ها در غذا و نوشیدنی‌ ها علاوه بر خوش‌ طعم کردن، می‌ تواند به سلامتی هم کمک کند. برای تجربه ی عمیق تر و کشف دنیای اسانس، همین حالا لینک آن را بررسی کنید و با برندهای برتر آشنا شوید.

آشنایی با انواع اسانس‌ 

دنیای رایحه ها و طعم ها، فراتر از یک تجربه حسی ساده است؛ این مولکول های جادویی می توانند مستقیماً بر خلق خو، سلامت جسمانی و کیفیت محصولات مصرفی ما تأثیر بگذارند. اسانس ها بسته به منبع استخراج و فرایند تولید، به سه دسته اصلی تقسیم می شوند که شناخت تفاوت های آن ها برای انتخاب محصولی سالم و باکیفیت ضروری است. در ادامه به بررسی ویژگی های هر یک می پردازیم:

اسانس طبیعی

این نوع اسانس به طور مستقیم از گیاهان، میوه ها یا گل ها استخراج می شود و علاوه بر عطر و طعم عالی، خواص درمانی نیز دارد. برای مثال، استفاده از یک اسانس طبیعی مثل اسطوخودوس نه تنها بوی خوشی منتشر می کند، بلکه خاصیت آرام بخشی قابل توجهی هم دارد و می تواند به کاهش استرس و بهبود خواب کمک کند. بنابراین، شما می توانید با انتخاب و استفاده از یک اسانس طبیعی متناسب با نیاز خود، این حس آرامش و سلامتی را به فضای زندگی تان هدیه دهید.

اسانس نیمه طبیعی

در این نوع، ترکیبی از یک اسانس طبیعی با مواد دیگر مانند حامل ها یا تثبیت کننده های بو استفاده می شود؛ به همین دلیل عطر و طعم آن ضعیف تر است و خواص درمانی محدودی دارد. معمولاً در صنایع غذایی برای طعم دهی به شیرینی ها، نوشیدنی ها یا دسرها از این نوع اسانس استفاده می شود.

اسانس مصنوعی

این نوع اسانس به روش کاملاً شیمیایی ساخته می شود و تنها شبیه عطر و طعم یک اسانس طبیعی است، اما هیچ یک از خواص درمانی آن را ندارد. استفاده از یک اسانس مصنوعی ممکن است در برخی افراد با پوست یا تنفس حساس، باعث ایجاد واکنش های آلرژیک یا سردرد شود، بنابراین بهتر است در فضاهای بسته و با تهویه نامناسب از مصرف آن خودداری کرد. اگر نگران عوارض جانبی هستید یا به دنبال گزینه های سالم تری می گردید، با بررسی اسانس مصنوعی می توانید اطلاعات بیشتری به دست آورید.

معرفی انواع اسانس گیاهی و کاربرد های آنها

انواع اسانس گیاهی به همراه کاربرد و فواید آنها را در جدول زیر برای شما آورده‌ ایم:

نوع اسانس	کاربردها و فواید کلیدی
گل سرخ	ارتقای خود باوری، رفع آکنه و سرفه، جوان سازی پوست، محرک جنسی
دارچین	از بین بردن باکتری و ویروس، تسکین التهاب، محافظ قلب
اسطوخودوس	کاهش وزن، رفع سردرد، پاکسازی کبد، بهبود گوارش
رزماری	آرام بخش اعصاب، متعادل کننده فشار خون و قند، رفع یبوست
بابونه	بهبود گلودرد، چربی سوزی، کاهش اشتها، خواب آور طبیعی
گریپ فروت	نشاط آور، سم زدایی بدن، پیشگیری از عفونت
چوب سرو	بهبود بواسیر، تسکین درد عضلانی، رفع اضطراب، تقویت مو
نعنا فلفلی	مهار میگرن، رفع نفخ، خنک کننده آفتاب سوختگی، چاشنی غذا
ترنج	تسکین دهنده روان، رفع بوی بد دهان، کاهش دادن تب بدن
بهار نارنج	بهبود درد های قاعدگی، کنترل تشنج، سلامت پوست
یاس	انگل زدایی، درمان اسهال، رفع التهاب و قرمزی پوست
آلوئه ورا	بهبود سرماخوردگی، هیدراته کردن پوست، رفع چین و چروک
میخک	سلامت دهان و دندان، تقویت رحم، ضد عفونی کننده قوی
پونه کوهی	ضد حساسیت، تقویت ریه، رفع عفونت های زنانه
آویشن	التیام زخم معده، تقویت ذهن و حافظه، خاصیت ضد قارچ
زعفران	ترمیم جای زخم، ارتقای قوای جنسی، کمک به کاهش وزن
وانیل	آرامش بخش، افزایش تمرکز و خلاقیت، درمان بی خوابی
قهوه	اشتها آور، تسهیل هضم غذا، مناسب برای شیرینی پزی
گل رز	ضد میکروب، ضد سرطان، تنظیم کننده هورمون ها
گل سفید	رفع درد سینوس، تسکین مفاصل، بهبود خارش پوست

کاربرد های اسانس

کاربرد های اسانس شامل موارد زیر می‌ باشند:

• آروماتراپی: برخی اسانس ها مثل اسطوخودوس و لیمو برای آرامش و کاهش استرس در رایحه درمانی کاربرد دارند.
• آفت کش گیاهی: اسانس برخی گیاهان به صورت طبیعی می توانند از رشد آفات جلوگیری کنند و برای محافظت از گیاهان و دام استفاده می شوند.
• صنایع غذایی: اسانس ها به عنوان طعم دهنده و نگهدارنده در شیرینی پزی، شکلات سازی، نان و حتی نوشیدنی ها کاربرد دارند.
• صنایع آرایشی و بهداشتی: اسانس ها در محصولات مراقبت پوستی و لوازم آرایشی برای خوشبو کردن و خاصیت ضد التهابی و ضد باکتریایی به کار می روند.
• خوشبو کننده ها: برخی اسانس ها مانند گل رز و لیمو در شمع، عود و اسپری ها استفاده می شوند تا محیط را خوشبو کنند.
• صنایع دارویی: اسانس های خاص در تولید دارو های گیاهی و مکمل ها کاربرد دارند و می توانند در کاهش برخی بیماری ها مفید باشند.

روش‌ های تولید اسانس چیست؟

اسانس‌ ها را معمولاً با استفاده از چهار روش زیر تولید می‌ کنند:

• تقطیر: رایج ترین روش برای گیاهانی مثل نعناع و اسطوخودوس که با حرارت دادن گیاه و جمع آوری بخارات معطر، اسانس استخراج می شود.
• فشرده کردن: برای مرکبات مثل پرتقال و لیمو استفاده می شود و با فشار دادن پوست میوه، روغن طبیعی آن به دست می آید.
• استفاده از حلال: برای گیاهانی با روغن کم و ترکیبات حساس به کار می رود و با استفاده از حلال هایی مثل هگزان یا دی اکسید کربن، اسانس استخراج می شود.
• استخراج با فلورازول: روشی که در دمای پایین اسانس را استخراج می کند و باعث حفظ خلوص آن می شود، اما در اروپا محدود شده است.

تفاوت بین اسانس و عصاره

در جدول زیر به بررسی تفاوت‌ های میان اسانس و عصاره پرداخته ایم:

معیارها	اسانس	عصاره
ماهیت ترکیب	شامل متابولیت های ثانویه فرار (ترپنوئید ها و فنیل پروپانوئیدها)	شامل متابولیت های اولیه و ثانویه گیاه (کربوهیدرات، پروتئین، لیپید و ترکیبات فعال)
روش استخراج	عمدتاً تقطیر بخار، پرس سرد یا استخراج سیال فوق بحرانی	حل شدن در حلال های مختلف (آب، الکل، روغن) و سپس جدا سازی فازها
خواص فیزیکی	مایع فرار و آبگریز، حساس به نور و اکسیژن، معمولاً فاقد رنگ	می تواند مایع یا پودر باشد، خواص پایدار تر نسبت به نور و حرارت، رنگ آن بسته به ترکیبات متغیر است
کاربرد اصلی	عطر و طعم دهنده، محصولات آرایشی و بهداشتی، رایحه درمانی، ضدعفونی کننده و ضد باکتری	دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی، تأمین مواد مغذی و ترکیبات فعال گیاه
پایداری و نگهداری	نیازمند شرایط محافظت از نور و هوا، ناپایدار در دماهای بالا	نسبتاً پایدار تر، می تواند تحت فرآیند تغلیظ یا خشک کردن ذخیره شود
منبع ترکیبات فعال	از بخش های خاص گیاه با غدد روغنی و سلول های تخصصی استخراج می گردد	از کل بافت گیاه شامل برگ، ریشه، گل یا میوه استخراج می شود

عوارض استفاده بیش از حد اسانس

استفاده بیش از حد از اسانس ها می تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند و باعث تهوع، اسهال یا استفراغ شود. مصرف مقدار زیاد این ترکیبات حتی می تواند خطر سقط جنین داشته باشد و استفاده موضعی بدون رقیق کردن ممکن است واکنش های آلرژیک ایجاد نماید.

برخی اسانس ها حساسیت پوستی ایجاد می کنند و با تابش نور خورشید واکنش های فتوتوکسیک به وجود می آورند که منجر به التهاب، تاول یا حتی افزایش خطر سرطان پوست می شود. بنابراین رعایت دوز مناسب و انجام تست حساسیت قبل از استفاده از آنها اهمیت زیادی دارد.

روش نگهداری اسانس ها

برای حفظ کیفیت و ماندگاری اسانس ها، آن ها را باید در بطری های شیشه ای تیره و درب دار نگهداری کرد تا از نور و هوا محافظت شوند. دمای محل نگهداری باید پایین و ثابت باشد و از یخ زدگی جلوگیری شود. بطری ها را فقط هنگام استفاده باز کنید و از قطره چکان شیشه ای یا پلاستیکی مناسب استفاده کنید. دور از تابش مستقیم نور خورشید و رطوبت نگهداری کنید تا اسانس ها اکسید نشوند و خواص خود را حفظ کنند.

نکات مهم در خرید اسانس‌ ها

در خرید اسانس‌ ها بایستی حتماً به موارد و نکات مهم زیر توجه داشته باشید:

• انتخاب متناسب با کاربرد: قبل از خرید اسانس، مهم است مطمئن شوید که نوع آن با نیاز صنعت شما هماهنگ است؛ برای مثال، اسانس‌ های شوینده باید مقاومت بالا در برابر حرارت و مواد شیمیایی داشته باشند، در حالی که اسانس‌ های آرایشی باید با پوست سازگار باشند.
• کیفیت و ماندگاری: اسانس‌ های با کیفیت رایحه‌ ای قوی و پایدار دارند و در ترکیبات مختلف تغییر بو نمی دهند، بنابراین انتخاب محصول با استاندارد بالا روی کیفیت نهایی تأثیر مستقیمی دارد.
• مقاومت در برابر شرایط تولید: در صنایع صنعتی و شوینده، اسانس باید تحمل بالایی در برابر دما و مواد فعال شیمیایی داشته باشد تا رایحه و کارایی محصول حفظ شود.
• استاندارد های بهداشتی و ایمنی: برای محصولات آرایشی، بهداشتی و غذایی، اسانس‌ ها باید گرید بهداشتی داشته باشند و فاقد ترکیبات مضر باشند تا سلامت مصرف کننده تضمین شود.

نید صنعت با بیش از چندین سال تجربه در تأمین اسانس های صنعتی، آرایشی و بهداشتی، همواره مورد اعتماد صنایع بزرگ کشور بوده است. تمامی محصولات نید صنعت مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی تولید شده و دارای گواهی های بهداشتی و کیفی مربوطه هستند. با استفاده از فناوری پیشرفته و کنترل کیفیت دقیق در فرآیند تولید، این شرکت تضمین می کند که رایحه های عرضه شده نه تنها پایدار و قوی باشند، بلکه در شرایط سخت صنعتی نیز عملکرد مطلوبی داشته باشند.

قیمت اسانس‌ ها

قیمت اسانس‌ ها با توجه به موارد زیر تعیین می‌ گردد:

• کیفیت و نوع مواد اولیه
• فرآیند تولید و فناوری‌ های به کار رفته
• حجم و مقیاس تولید
• بازار هدف و نوع مشتریان
• جایگاه برند در رقابت
• رعایت استاندارد ها و مقررات بین المللی

سوالات متداول 

1. آیا اسانس ها برای پوست همه افراد مناسب اند؟ خیر، بعضی اسانس ها برای پوست حساس یا افراد باردار مناسب نیستند و ممکن است تحریک یا آلرژی ایجاد کنند.
2. اسانس های خوراکی چگونه مصرف می شوند؟ در مقادیر بسیار کم، اغلب یک قطره به غذا یا نوشیدنی اضافه می شوند تا طعم و خاصیت نگهدارندگی داشته باشند.
3. اسانس ها می توانند به عنوان آفت کش استفاده شوند؟ بله، برخی اسانس ها اثر بازدارنده روی حشرات دارند و به عنوان آفت کش طبیعی و بی خطر شناخته می شوند.
4. اسانس درخت چای چه خاصیتی دارد؟ این اسانس ضد باکتری، ضد ویروس و ضد التهاب است و برای پوست و درمان برخی عفونت ها کاربرد دارد.
5. اسانس ها در ویپ چه نقشی دارند؟ برای ایجاد طعم استفاده می شوند، اما تماس با گرما می تواند آن ها را سمی کند، پس احتیاط لازم است.
6. چگونه می توان ماندگاری اسانس ها را افزایش داد؟ روش هایی مانند نانوکپسوله سازی و بسته بندی فعال باعث افزایش پایداری و اثر بخشی آن ها می شود.
7. آیا اسانس ها می توانند جایگزین نگهدارنده های مصنوعی شوند؟ بله، خواص ضد باکتریایی و ضد قارچی آن ها باعث شده گزینه ای طبیعی و ایمن برای مواد غذایی باشند.
8. رایج ترین اسانس های خوشبو کننده هوا کدام اند؟ اکالیپتوس، روغن درخت چای، لیمو و رزماری بیشترین کاربرد را دارند.